Dewiswch eich iaith
Mae'r ffurflen hon i gyflogwyr ac asiantau y mae’n ofynnol iddynt, trwy statud, wneud atgyfeiriad at CGA. Cyn gwneud hynny, darllenwch y canllawiau canlynol.
Mae cyflogwyr pobl gofrestredig (ysgolion (Corff Llywodraethu), awdurdodau lleol, sefydliadau addysg bellach, unrhyw gorff perthnasol arail) ac asiantaethau yn gyfrifol am atgyfeirio achosion o ymddygiad proffesiynol annerbyniol, anghymhwysedd proffesiynol difrifol ac euogfarn am drosedd berthnasol honedig i Gyngor y Gweithlu Addysg (CGA).
Rhaid i gyflogwr neu asiant atgyfeirio achos yn unol â Deddf Addysg (Cymru) 2014, fel y’i diwygiwyd, a Rheoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) 2015, fel y’u diwygiwyd, pan fo:
Rhaid i gyflogwr hysbysu CGA am ffeithiau achos:
Rhaid i asiant hysbysu CGA am ffeithiau achos:
Nid yw’r canlynol yn tanseilio dyletswydd statudol cyflogwr neu asiantaeth i wneud atgyfeiriad:
Beth bynnag, dylech nodi y gall CGA ymchwilio i unrhyw achos a atgyfeirir ato os yw’n meddwl y gall yr honiadau fod yn gyfystyr â honiad o ymddygiad proffesiynol annerbyniol, anghymhwysedd proffesiynol difrifol neu euogfarn am drosedd berthnasol.
Dylai cyflogwyr ac asiantau droi at Ran 2 o Atodlen 5 o Reoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) 2015fel y’u diwygiwyd, i gael rhestr o’r gwaith papur perthnasol y dylid ei gynnwys gyda’r atgyfeiriad os yw ar gael.
TBydd hyn fel arfer yn golygu’r holl dystiolaeth o’r adeg y gwnaethpwyd yr honiad, i’r adeg y gadawodd y cofrestrai ei gyflogaeth (yn arbennig llythyr atal dros dro/llythyr ymddiswyddo/llythyr diswyddo at y cofrestrai, cofnodion Pwyllgor Disgyblu, llythyr canlyniad apêl at y cofrestrai, cofnodion Pwyllgor Apêl, Adroddiad Ymchwiliad, datganiadau tystion, ymatebion a roddwyd gan y cofrestrai i’r honiadau). Hynny yw, yr holl dystiolaeth a ystyriwyd gan Bwyllgor Disgyblu a/neu Bwyllgor Apeliadau. Mae Adran G yn cyfeirio at restr fwy cynhwysfawr. .
Wrth ddarparu dogfennau i gefnogi’ch atgyfeiriad, dylech gofio bod datganiadau a chofnodion wedi’u llofnodi a’u dyddio o fwy o werth cyfreithiol na dogfennau heb eu llofnodi. Os na chafodd eich dogfennau eu llofnodi ar adeg unrhyw broses ymchwilio fewnol, os oes modd dylech ofyn i’r partïon cysylltiedig lofnodi a dyddio datganiad sy’n tystio i wirionedd a chywirdeb y dogfennau.
Hefyd, byddai CGA yn croesawu llythyr eglurhaol sy’n cadarnhau:
Os yw’r honiad yn erbyn cofrestrai yn ymwneud mewn unrhyw ffordd â niwed gwirioneddol, neu berygl o niwed, i blentyn neu oedolyn agored i niwed, dylech wneud yr atgyfeiriad at y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd. Os yw’n ymwneud â chamymddygiad ac â niwed, neu os ydych yn ansicr o gwbl, dylid gwneud atgyfeiriad at y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ac at CGA.
Nid yw o fewn cylch gwaith CGA i wrando neu ymchwilio i unrhyw fater sy’n honni niwed gwirioneddol neu berygl o niwed i blant neu oedolion agored i niwed.
Gellir gweld rhagor o wybodaeth am atgyfeiriadau at y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ar eu gwefan.
Pan fyddwch yn anfon eich plant i’r ysgol neu’r coleg, rydych chi’n ymddiried yn y staff sy’n gweithio yno i’w cadw’n ddiogel.
Yng Nghymru, mae’n rhaid i unrhyw un sy’n gweithio fel athro neu weithiwr cymorth dysgu mewn ysgol neu leoliad addysg bellach, gweithiwr ieuenctid/gweithiwr cymorth ieuenctid cymwysedig, neu ymarferwr dysgu seiliedig ar waith, gofrestru gyda Chyngor y Gweithlu Addysg (CGA). Ar hyn o bryd, mae hynny’n cynnwys dros 95,000 o unigolion.
Mae disgwyl i bawb sy’n cofrestru ddilyn Cod Ymddygiad ac Ymarfer Proffesiynol CGA.
Nod y gofynion hyn yw helpu amddiffyn nid yn unig dysgwyr a phobl ifanc, ond chi fel rhieni a gwarcheidwaid hefyd.
Diben y ddogfen hon yw dweud wrthych am y gofynion ar ymarferwr cofrestredig ac esbonio beth yw eich hawliau fel rhiant/gwarcheidwad os bydd cofrestrai’n torri’r Cod.
Hayden Llewellyn - Prif Weithredwr, Cyngor y Gweithlu Addysg (CGA)
Jason Elsom - Prif Weithredwr, Parentkind
Cyngor y Gweithlu Addysg (CGA) yw’r rheoleiddiwr proffesiynol, annibynnol ar gyfer y gweithlu addysg yng Nghymru.
Ein swyddogaeth graidd yw rheoleiddio er budd y cyhoedd. I wneud hyn, rydym yn cynnal Cofrestr o Ymarferwyr Addysg sy’n gymwys i weithio mewn ysgolion, addysg bellach, gwaith ieuenctid, dysgu seiliedig ar waith, ac addysg oedolion yn y lle cyntaf. Yn ail, rydym yn cyhoeddi Cod Ymddygiad ac Ymarfer Proffesiynol sy’n cyflwyno’r safonau a ddisgwylir gan y rhai sydd wedi cofrestru. Yn drydydd, rydym yn ymchwilio i honiadau o ymddygiad proffesiynol annerbyniol, anghymhwysedd proffesiynol difrifol, a/neu droseddau perthnasol, ac yn clywed gwrandawiadau arnynt.
Rydym yn gwneud hyn i amddiffyn dysgwyr, pobl ifanc, rhieni/gwarcheidwaid a’r cyhoedd.
Yn ogystal â’n gwaith rheoleiddio, rydym hefyd yn:
Mae Parentkind, sy’n elusen ffederal genedlaethol, yn rhoi llais ym maes addysg i bobl â rôl magu plant. Rydym yn buddsoddi adnoddau sylweddol mewn cynrychioli safbwyntiau rhieni am ddysgu eu plant gerbron llywodraethau ac asiantaethau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol. Dywed tystiolaeth wrthym fod pob plentyn ym mhob ysgol a chymdeithas yn gyfan gwbl yn elwa pan fydd rhieni’n cymryd rhan mewn addysg.
Mae rhwydwaith Parentkind o 12,500 o Gymdeithasau Rhieni ac Athrawon yn ysgogi dros 100,000 o wirfoddolwyr i godi dros £120 miliwn yn flynyddol i ariannu offer a gwasanaethau hanfodol i’n hysgolion. Mae’r ymdrech ragorol hon yn codi swm tebyg i brif elusennau’r DU.
Mae cofrestru gyda CGA yn golygu bod gan y bobl sy’n gweithio gyda’ch plant y sgiliau a’r wybodaeth gywir i ymarfer yn ddiogel ac yn effeithiol, a’n bod ni wedi asesu eu haddasrwydd i gofrestru.
Gallwch wirio bod y staff sy’n gweithio gyda’ch plant wedi cofrestru gan ddefnyddio’ch mynediad cyhoeddus i’r Gofrestr Ymarferwyr Addysg. Yno, gallwch hefyd weld unrhyw unigolion sydd â gorchmynion disgyblu ar hyn o bryd.
Ar ôl cofrestru gyda ni, mae cofrestreion yn ymrwymo i ddilyn ein Cod Ymddygiad ac Ymarfer Proffesiynol (y Cod). Mae’r Cod yn amlinellu’r safonau y disgwylir eu gweld gan gofrestreion, yn y gwaith a’r tu hwnt.
Mae’r Cod hefyd i ddysgwyr, pobl ifanc, rhieni/gwarcheidwaid a’r cyhoedd i ddeall pa ymddygiadau y gallant eu disgwyl gan berson cofrestredig.
Mae codau ymddygiad ac ymarfer yn gyffredin ar draws proffesiynau, gan gynnwys nyrsys, meddygon, deintyddion a chyfreithwyr.
Wrth ddilyn Cod CGA, mae cofrestreion yn ymrwymo i gynnal pum egwyddor allweddol:
Rydym yn cynnig llawer o gymorth, sy’n helpu pobl i ddeall a defnyddio’r Cod. Mae hyn yn cynnwys sesiynau hyfforddiant a chodi ymwybyddiaeth am ddim, a chanllawiau arfer da sy’n cynnig awgrymiadau a syniadau defnyddiol. Os byddai trefnu sesiwn i’ch grŵp neu sefydliad o ddiddordeb i chi,
Mae’r rhan fwyaf o’r atgyfeiriadau a gawn yn dod oddi wrth gyflogwyr ac maent yn cynnwys honiadau o ymddygiad proffesiynol annerbyniol, anghymhwysedd proffesiynol difrifol a/neu euogfarn o drosedd berthnasol. Fel rhiant/gwarcheidwad, gallwch hefyd godi pryder â ni am un o’n cofrestreion os ydych chi o’r farn eu bod wedi torri’r Cod.
Os byddwch chi’n penderfynu codi pryder, rydym yn awgrymu’n gryf eich bod yn darllen ein canllawiau gyntaf oherwydd bydd angen i chi wneud rhai pethau cyn cysylltu â ni.
Mae'r wybodaeth hon ar gyfer personau cofrestredig sy'n paratoi ar gyfer gwrandawiad gan un o Bwyllgorau Priodoldeb i Ymarfer Cyngor y Gweithlu Addysg (CGA).
Sylwch: mae’r rhan fwyaf o’n gwrandawiadau bellach yn cael eu cynnal o bell.
Mae CGA yn argymell yn gryf eich bod yn siarad â'ch cynrychiolydd undeb neu gynrychiolydd arall am gyngor a chymorth.
Gallwch benderfynu peidio â mynychu’r gwrandawiad. Ni all CGA eich gorfodi i fynychu ond mae'n argymell yn gryf eich bod yn mynychu. Byddai'n well bob amser gan Bwyllgor Priodoldeb i Ymarfer glywed ymateb y person cofrestredig yn uniongyrchol i fater o ymddygiad neu gymhwysedd. Bydd eich presenoldeb hefyd yn caniatáu i'r Pwyllgor ofyn cwestiynau lle nad yw’r aelodau’n glir eu meddwl am yr hyn rydych wedi’i ddweud yn eich tystiolaeth.
Os nad ydych yn mynychu, gall y Pwyllgor barhau â'r gwrandawiad a dod i benderfyniad yn eich absenoldeb.
Os nad oes gennych gynrychiolydd, mae'n bosibl bydd yr wybodaeth ganlynol yn eich helpu i ddod i benderfyniad ynghylch mynychu.
Efallai bod yna resymau penodol pam nad ydych am fynychu, neu’n teimlo na allwch fynychu.
Er enghraifft, efallai bod gennych anabledd, salwch neu gyflwr, megis iselder neu orbryder, anhawster dysgu, anabledd corfforol, neu’ch bod yn cael anhawster mewn sefyllfaoedd cymdeithasol. Neu efallai’ch bod chi’n teimlo dan fygythiad oherwydd eich oed, rhywedd, hil, cefndir diwylliannol neu rywioldeb.
Mae’n bosibl y gall CGA awgrymu addasiadau i’r ffordd y rhowch dystiolaeth, er enghraifft trwy drefnu cymorth os oes gennych nam ar eich clyw neu’ch golwg, neu anawsterau symud.
Gallwch ofyn am i’ch tystiolaeth gael ei chlywed yn breifat.
Mae’n bwysig bod CGA yn gwybod am eich anghenion fel y gall sicrhau bod cymorth yn cael ei drefnu.
Unwaith eto, mae CGA yn argymell yn gryf eich bod yn cysylltu â'ch cynrychiolydd undeb neu gynrychiolydd arall a fydd yn helpu i wneud penderfyniadau rydych yn fodlon arnynt.
Ni all CGA eich gorfodi i roi tystiolaeth.
Gwrandawiad cyhoeddus ydyw yn unol â’r Ddeddf Hawliau Dynol – mae hyn yn sicrhau bod pob person yn cael gwrandawiad teg yn yr ystyr y caiff unrhyw un ei fynychu a’i arsylwi. Fodd bynnag, gallwch ofyn i'r Pwyllgor wrando ar rai rhannau o’r gwrandawiad, neu’r gwrandawiad cyfan, yn breifat os oes gennych resymau da iawn. Nid oes rhaid i’r Pwyllgor gytuno i hyn.
Gallai fod aelodau’r cyhoedd neu’r wasg yn arsylwi, ond ni chânt gymryd rhan yn y gwrandawiad. Gallai hyn gynnwys staff o'r awdurdod lleol neu staff sefydliad addysg bellach. Mae’n eithaf anarferol i aelodau’r cyhoedd gan nad oes ganddynt ddiddordeb penodol fynychu.
Pobl eraill yn y gwrandawiad fydd staff CGA, y Pwyllgor, sy’n cynnwys personau cofrestredig a phobl leyg yn bennaf, a chyfreithwyr annibynnol. Y cyntaf o’r cyfreithwyr hyn yw’r Swyddog Cyflwyno. Mae Swyddogion Cyflwyno’n gweithredu ar ran CGA, ac yn cael eu cyflogi gan gwmni cyfreithiol annibynnol. Eu rôl yw cyflwyno tystiolaeth i'r Pwyllgor bod y ffeithiau, fel y nodir yn y Rhybudd Gweithrediadau, wedi'u profi. Gall wneud hyn gyda thystion byw a gwaith papur. Mae’r ail yn gyfreithiwr o gwmni cyfreithiol annibynnol arall sy’n gallu rhoi cyngor cyfreithiol i’r Pwyllgor.
Cewch. Yn ogystal â chynrychiolydd undeb neu gynrychiolydd arall, gallwch ddod â rhywun arall i'ch cefnogi, er enghraifft, ffrind neu berthynas. Ni chaiff neb sy'n dod gyda chi i'ch cefnogi gymryd rhan yn y gwrandawiad.
Ni chaiff arsylwyr aros yn y gwrandawiad os bydd unrhyw ran ohono’n cael ei gynnal yn breifat.
Gallwch hefyd ddod â thystion sy'n gallu rhoi tystiolaeth ar eich rhan. Gall y rhain fod yn dystion sydd wedi bod yn gysylltiedig o bosibl â'r materion y bydd y Pwyllgor yn eu hystyried (y ffeithiau) neu rywun sy'n gallu siarad am eich amgylchiadau personol, eich cymeriad, a/neu eich proffesiynoldeb (lliniariad).
Bydd CGA yn trefnu ystafell aros breifat i chi ei defnyddio cyn ac ar ôl y gwrandawiad, ac yn ystod egwyliau ac amser cinio. Gall eich cynrychiolydd undeb a'ch cefnogwyr eraill ddefnyddio hon hefyd.
Os yw CGA wedi galw tystion, byddant yn defnyddio ystafell aros ar wahân. Bydd clercod CGA yn gwneud eu gorau i sicrhau nad ydych yn dod i unrhyw gysylltiad â'r tystion, er bod ardaloedd cyffredin ym mhob lleoliad.
Yn ystod y gwrandawiad mewn person, bydd Clercod yn sicrhau eich bod yn cael eistedd i ffwrdd o stondin y tyst.
Byddwch. Anfonir hwn atoch 10 diwrnod cyn y gwrandawiad. Anfonir copi hefyd at eich cynrychiolydd undeb neu gynrychiolydd arall.
Bydd yr un bwndel o bapurau ar gael yn stondin y tyst, os penderfynwch roi tystiolaeth.
Mae'n bosibl y gofynnir i chi edrych ar rai dogfennau yn y bwndel os cewch eich holi. Dylech gymryd eich amser i ddarllen pob dogfen yn ofalus cyn ateb unrhyw gwestiynau.
Ar ddiwrnod y gwrandawiad, dylech geisio cyrraedd erbyn 9:30. Mae gwrandawiadau’n dechrau fel arfer am 10:00. Bydd y Clerc yn sicrhau eich bod yn gyfforddus drwy ddangos ystafell y gwrandawiad i chi (os yw mewn person), a’ch tywys i ystafell aros.
Mae cyrraedd mewn da bryd yn golygu y bydd gan eich cynrychiolydd undeb neu gynrychiolydd arall amser i siarad gyda chi am yr hyn fydd yn dilyn. Os nad oes rhywun gyda chi i'ch cefnogi, bydd swyddog o CGA ac ymgynghorydd cyfreithiol CGA yn dod i siarad gyda chi cyn i'r gwrandawiad ddechrau i esbonio’r hyn fydd yn digwydd.
Bydd y Swyddog Cyflwyno’n gosod achos CGA gerbron yn gyntaf. Yn dilyn hyn bydd eich tystiolaeth chi.
Bydd y Clerc yn gofyn i chi naill ai gymryd y llw neu gadarnhau (p’un bynnag sydd orau gennych chi - trafodir hyn gyda chi ymlaen llaw). Os yw’n wrandawiad mewn person, byddant yn rhoi sedd i chi wrth fwrdd y tyst pan fydd hi'n bryd i chi roi tystiolaeth.
Os ydych wedi anfon datganiad at CGA cyn y gwrandawiad, gallech benderfynu, yn dilyn cyngor eich cynrychiolydd, ei ddarllen i'r Pwyllgor. Gallai hwn fod yn brofiad dirdynnol. Mae’n bwysig, felly, pan ofynnir i chi wneud hyn, eich bod yn cymryd eich amser ac yn darllen yn araf a dylai hyn helpu. Ni fydd neb yn eich rhuthro. Gallai eich cynrychiolydd, os oes un gyda chi, ofyn cwestiynau i chi wrth i chi ddarllen, neu ar ôl i chi orffen darllen.
Yna, bydd Swyddog Cyflwyno CGA yn gofyn cwestiynau.
Yn olaf, bydd y Pwyllgor yn gofyn cwestiynau i chi os oes rhai ganddo.
Dim ond cwestiynau am eich tystiolaeth ddylai gael eu gofyn.
Bydd pob parti yn y gwrandawiad yn ymwybodol na ddylai cwestiynau fod yn gyfwynebiadol neu’n amhriodol. Bydd Cadeirydd y Pwyllgor neu’r ymgynghorydd cyfreithiol yn camu i mewn os yw tôn yr holi’n newid.
Mae’n bosibl bod y gwrandawiad yn cael ei gynnal peth amser wedi’r digwyddiadau roeddech yn gysylltiedig â nhw. Os ydych wedi anghofio unrhyw fanylion neu ffeithiau, peidiwch ag ofni dweud hynny.
Bydd y Pwyllgor yn awyddus i sicrhau eich bod yn gyfforddus wrth roi tystiolaeth. Os hoffech gael hoe ar unrhyw adeg, am ba reswm bynnag, cofiwch ddweud hynny. Gallai’r Pwyllgor hefyd benderfynu ei bod yn amser cael hoe os ydych wedi bod wrthi’n rhoi tystiolaeth ers peth amser.
Cewch. Bydd angen i chi roi 21 diwrnod o rybudd i CGA.
Bydd CGA wedi anfon yr holl wybodaeth sydd ei hangen arnoch bedair wythnos cyn y gwrandawiad. Yn yr wybodaeth hon mae ffurflen o’r enw ‘Presenoldeb Person Cofrestredig’. Gallwch ddefnyddio’r ffurflen hon i roi gwybod i CGA yr hoffech roi eich tystiolaeth yn Gymraeg.
Gwnewch yn siŵr bod gennych yr holl wybodaeth sydd ei hangen arnoch cyn diwrnod y gwrandawiad, yn enwedig os yw’r gwrandawiad mewn peron. Yn arbennig, gwiriwch y gwyddoch ble mae lleoliad y gwrandawiad a sut i gyrraedd yno.
Hefyd, nodwch y canlynol:
Na chewch. Ni all CGA ad-dalu unrhyw gostau i chi.