Cyngor y Gweithlu Addysg

Ffôn: 029 2046 0099 | E-bost: gwybodaeth@cga.cymru | Twitter: @ewc_cga | Linkedin

search cym apply Cym
plp Cym hearings cym

Newyddion diweddaraf

Gweithwyr Ieuenctid a Gweithwyr Cymorth Ieuenctid: Diweddarwch Eich Cofnod

Fe gysyllton ni â holl weithwyr ieuenctid a gweithwyr cymorth ieuenctid yn ddiweddar i'w gofyn i chi ddiweddaru eich cofnod...

Nifer y Staff Cefnogi Dysgu Ysgol yng Nghymru yn Rhagori ar y Nifer o Athrawon

Dengys data newydd a gyhoeddwyd gan Gyngor y Gweithlu Addysg (CGA) fod mwy o staff cefnogi dysgu nag athrawon cofrestredig yn...

Cyflwyno Dull Arloesol i Addysg Gychwynnol Athrawon yng Nghymru

Mae’r rhaglenni addysg gychwynnol athrawon cyntaf sydd wedi’u hachredu gan Fwrdd Achredu Addysg Gychwynnol Athrawon (AGA)...

Yr Athro Andy Hargreaves ar Ganol y Llwyfan yn Siarad yn Broffesiynol 2019 CGA

Yr Athro Andy Hargreaves fydd yn cyflwyno pedwaredd ddarlith flynyddol Cyngor y Gweithlu Addysg (CGA), Siarad yn...

Cyhoeddi Adroddiad Blynyddol Priodoldeb i Ymarfer ar gyfer 2018-19

Heddiw, cyhoeddwn ein Hadroddiad Blynyddol Priodoldeb i Ymarfer. Mae'r adroddiad yn rhoi crynodeb o waith achosion priodoldeb...

Cod Ymddygiad ac Ymarfer Proffesiynol Diwygiedig CGA yn Dod i Rym

Ar 1 Medi 2019, daeth Cod Ymddygiad ac Ymarfer Proffesiynol diwygiedig CGA i rym. Mae'r Cod yn penodi'r safonau a ddisgwylir...

CGA yn Penodi Cadeirydd Newydd i’w Fwrdd Achredu Addysg Gychwynnol Athrawon (AGA)

Mae Cyngor y Gweithlu Addysg (CGA) wrth ei fodd cael cyhoeddi penodiad Dr Hazel Hagger fel Cadeirydd i’w Fwrdd Achredu Addysg...

Cyhoeddi Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon CGA ar gyfer 2018-19

Cyhoeddon ni ein Hadroddiad Blynyddol a Chyfrifon ar gyfer 2018-19 yn ddiweddar. Noda'r cyhoeddiad ein cyfnod pedair blynedd...

Llongyfarchiadau - Tystysgrifau SAC ar eu Ffordd i Athrawon Ysgol Sydd Newydd Gymhwyso

Hoffai Cyngor y Gweithlu Addysg longyfarch holl fyfyrwyr hyfforddiant cychwynnol athrawon sydd wedi cyrraedd Statws Athro...

tanysgrifiwch in cylchlythyr

Dr Greg Walker - Dechrau Newydd Ar Gyfer Proffesiynoldeb Yn Y Gweithle Addysg Ôl-16

GWalker article imageMae dechrau Cyngor y Gweithlu Addysg yn cynnig cyfle go iawn i staff addysgu a staff cymorth addysgu yn y sector addysg ôl-16 wella eu rôl a’u statws proffesiynol.

Mae ColegauCymru – y corff cynrychioliadol ar gyfer colegau a sefydliadau AB yng Nghymru – yn croesawu dechrau Cyngor y Gweithlu Addysg. Mae wedi eirioli ers tro dros gael corff gyda swyddogaethau allweddol y Cyngor newydd.

Mae ColegauCymru wedi gweithio’n adeiladol dros y blynyddoedd gyda Llywodraeth Cymru a chyn Gyngor Addysgu Cyffredinol Cymru i sicrhau bod y ddeddfwriaeth sydd ei hangen i sefydlu Cyngor y Gweithlu Addysg yn addas at ei diben. Rydym hefyd wedi gweithio’n ddyfal gyda swyddogion sydd bellach yn cael eu cyflogi gan y Cyngor dros y flwyddyn ddiwethaf i helpu sicrhau bod y prosesau cofrestru wedi gweithio’n dda ar gyfer staff colegau.

Rwyf wrth fy modd yn gweld bod nifer o aelodau Cyngor y Gweithlu Addysg yn meddu ar brofiad helaeth o’r sector dysgu a sgiliau ôl-16. Mae hyn yn arwydd da, ac yn dangos bod Cyngor y Gweithlu Addysg yn gorff gwirioneddol newydd sydd â chenhadaeth newydd sy’n rhychwantu’r sectorau addysg a sgiliau cyn-16 ac ôl-16.

Nod cyntaf y Cyngor yw helpu “i wella safonau addysgu ac ansawdd y dysgu yng Nghymru”. Mae Llywodraeth Cymru yn arbrofi â’r ‘Fargen Newydd’ ar gyfer athrawon a chynorthwywyr cymorth dysgu ôl-16, felly mae Cyngor y Gweithlu Addysg wedi dod ar yr adeg iawn.

Mae llawer iawn o newid ar waith.

Ym mis Tachwedd 2012, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Adolygiad o Gymwysterau ar gyfer pobl ifanc 14 i 19 oed yng Nghymru. Mae hyn wedi arwain at sefydlu corff rheoleiddio newydd, Cymwysterau Cymru; mae Cymhwyster Bagloriaeth Cymru yn cael ei ddiwygio; bydd y gwahaniaethau yn lefelau cymwysterau galwedigaethol yn cael eu gwneud yn gliriach fel eu bod yn cael eu deall yn well; ac mae gofynion newydd i ysgolion a cholegau ganolbwyntio ar ddatblygu unigolion cyflawn, yn hytrach na dim ond cyflwyno cymwysterau unigol. Yna, ym mis Chwefror 2015, cyhoeddwyd Adolygiad Donaldson o’r Cwricwlwm a Threfniadau Asesu yng Nghymru. Mae hefyd yn debygol y bydd gan ganlyniadau’r Adolygiad hwn oblygiadau i athrawon a hyfforddwyr ôl-16.

Mae ColegauCymru yn falch fod gwaith yn dechrau ar set o egwyddorion trosfwaol cyffredin ar gyfer safonau proffesiynol newydd i staff addysgu ôl-16. Mae ColegauCymru yn edrych ymlaen at gyfrannu at y gwaith hwn ac mae’n gobeithio y bydd set berthnasol a diweddar o safonau proffesiynol ar gyfer athrawon a hyfforddwyr ôl-16 yn barod yn y flwyddyn nesaf.

Bydd datblygiad proffesiynol athrawon, darlithwyr a staff cymorth dysgu yn cael ei gynorthwyo gan set newydd o safonau proffesiynol. Bydd y safonau hyn yn darparu sylfaen i Fframwaith Cymwysterau Addysgu ar gyfer addysg athrawon ar lefel ôl-16 hefyd: datblygiad hir-ddisgwyliedig.

Yn groes i’r hyn sy’n cael ei gredu weithiau, mae darlithwyr coleg yn gyffredinol gymwys, neu maent ar lwybr clir at ennill cymhwyster addysgu ffurfiol. Mae’n gywir bod y mater hwn yn destun rheoleiddio cyfreithiol – ac wedi bod felly ers blynyddoedd lawer. Mae’r hyblygrwydd i benodi staff addysgu newydd sydd â phrofiad ac arbenigedd perthnasol mewn meysydd technegol a galwedigaethol, tra byddant yn cael eu rhoi ar y trywydd cyflym i ennill cymhwyster addysgu priodol, yn hanfodol i sicrhau bod colegau’n gallu cyflwyno rhaglenni galwedigaethol yn effeithiol.

Mae gan addysgu a dysgu galwedigaethol ei arddull arbennig ei hun. Mae gwaith newydd cyffrous sy’n cael ei archwilio yng Nghymru a’r DU am bwysigrwydd addysgeg alwedigaethol arbennig. Ond mae gormod o bobl yn gweld o hyd nad addysg alwedigaethol a thechnegol yw’r ‘dewis cyntaf’ i ddysgwyr yng Nghymru. Mae angen mynd i’r afael â’r amgyffrediad hwn ar frys gan ei fod yn cam-lunio llwybrau dysgu a chyfleoedd bywyd y dysgwyr hynny a allai elwa ar gael eu hamlygu (yn gynharach) i astudio a dilyniant galwedigaethol. Mae hyn yn fater cymdeithasol llawn cymaint ag y mae’n fater addysgol, ond nid yw’n fater llai brys na phwysig o’r herwydd.

Mae athrawon a hyfforddwyr ôl-16 yn weithwyr proffesiynol sydd â phrofiad mewn dulliau addysgu a dysgu cyffredinol, sydd â chymwyseddau a sgiliau galwedigaethol hefyd i’w trosglwyddo i’w myfyrwyr. Mae colegau yng Nghymru yn darparu dros 80% o addysg alwedigaethol a thechnegol a ariennir yng Nghymru, ac maent hefyd yn ddarparwyr pwysig o ran dysgu yn y gwaith. Mae gan gydweithwyr yn y meysydd hyn deitlau swydd sy’n adlewyrchu eu rôl – yn aml fel ‘hyfforddwyr’ neu ‘arddangoswyr’. Mae gan bob un o’r staff hyn rôl hanfodol mewn sicrhau bod myfyrwyr yn elwa yn y ffordd orau ar eu profiad dysgu. Mae addysgu a dysgu dwyieithog yn nodwedd arbennig mewn colegau hefyd.

Mae ein hathrawon a’n hyfforddwyr hefyd yn gweithio mewn sector sy’n cyflwyno rhaglenni addysg alwedigaethol ac academaidd i safon gyson uchel. Mewn rhai ardaloedd yng Nghymru, colegau yw’r prif sefydliadau sy’n cyflwyno addysg gyffredinol (e.e. cymwysterau Safon Uwch), ac mae’r rôl hon wedi cynyddu’n sylweddol yn y blynyddoedd diwethaf gydag ardaloedd newydd yn dewis mabwysiadu’r dull buddiol hwn. Mae cryfder darpariaeth y coleg ar gyfer myfyrwyr mwy abl a thalentog wedi cael ei gydnabod yn deg yn adroddiad Llysgennad Rhydgrawnt (2014), Paul Murphy, ac mae’r cryfder hwn hefyd yn glir o’r canlyniadau arholiadau sy’n cael eu cyhoeddi bob haf.

Ysgrifennodd gohebydd addysg y Western Mail, Gareth Evans, yn ei sylwebaeth ddiweddar ar addysg yng Nghymru: A class apart... “er bod llai o benawdau am y sector colegau, a bod neb yn aml yn sylwi ar ei gyflawniadau, mae hyn yn dyst o’i lwyddiant a’r parch uchel sy’n cael ei roi iddo”. Y gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio mewn colegau ar hyn o bryd sydd i’w canmol am hyn.

Mae’r sector AB yn edrych ymlaen at weithio’n agos â Chyngor y Gweithlu Addysg i sicrhau bod cyflawni ei genhadaeth yn llwyddiant i athrawon a dysgwyr Cymru. Rwy’n gobeithio y bydd y dechrau da y mae’r Cyngor eisoes wedi’i gael yn cael ei gynnal ac y byddwn ni’n edrych yn ôl ar 2015 fel blwyddyn dyngedfennol o newid ar gyfer statws proffesiynol cydweithwyr sy’n gweithio mewn colegau yng Nghymru.

Dr Greg Walker

Penodwyd Greg Walker yn Ddirprwy Brif Weithredwr ColegauCymru yn 2012 a daeth yn Brif Weithredwr ar y corff yn ystod yr haf 2014.

Cyn hynny, bu’n Ddirprwy Gyfarwyddwr Addysg Uwch Cymru (Prifysgolion Cymru erbyn hyn), sy’n rhan o Universities UK. Ar droad y mileniwm, cynorthwyodd y Coleg Nyrsio Brenhinol i sefydlu ei Raglen Arweinyddiaeth Wleidyddol lwyddiannus i nyrsys yng Nghymru a chyn hynny bu’n gweithio yn Llywodraeth Cymru i un o asiantaethau’r Swyddfa Gartref ar faterion cyfiawnder ieuenctid. Ar hyn o bryd mae’n gwasanaethu fel aelod o Gyngor llywodraethol y Brifysgol Agored. Cafodd Greg ei fagu yn ne Cymru, ei addysgu yng Nghaerffili a Chaerdydd, a derbyniodd ddoethuriaeth yn 2012.