meeting
Cassy Taylor - Llunio dyfodol cymwysterau galwedigaethol yng Nghymru

Cassy Taylor blogMae degau o filoedd o ddysgwyr ledled Cymru yn cymryd cymwysterau galwedigaethol bob blwyddyn ac i lawer ohonynt mae’n brofiad sy’n newid eu bywydau.

Dyna pam rydyn ni yn Cymwysterau Cymru’n credu ei bod yn bwysig meddu ar strategaeth sydd wedi’i diffinio’n glir i adolygu a, lle bo angen, gwella’r cymwysterau hyn.

Rydyn ni eisiau i ddysgwyr gael y sgiliau, y ddealltwriaeth a’r wybodaeth maen nhw wir eu hangen – ac rydyn ni eisiau i gyflogwyr fod yn ffyddiog bod gan eu gweithwyr gymwysterau sy’n gyfredol, yn ddibynadwy ac yn cael eu hasesu’n briodol.

Dyna pam rydyn ni wedi penderfynu edrych yn fanwl ar gymwysterau galwedigaethol fesul sector.

Dechreuasom gydag iechyd a gofal cymdeithasol (gan gynnwys gofal plant) ac rydyn ni’n symud ymlaen i adolygu cymwysterau yn sectorau adeiladu a’r amgylchedd adeiledig a TGCh.

Yn nes ymlaen eleni byddwn ni’n cyhoeddi ein strategaeth ar gymwysterau galwedigaethol sy’n esbonio sut y byddwn ni’n parhau â’n rhaglen o adolygiadau fesul sector – ac mae’n nodi’r sectorau eraill y byddwn ni’n edrych arnyn nhw dros amser. Bydd y rhain yn cynnwys peirianneg, gweithgynhyrchu uwch ac ynni; gwasanaethau ariannol, gwasanaethau cwsmeriaid a manwerthu, a theithio a thwristiaeth, lletygarwch ac arlwyo.

Mae hon yn rhaglen waith uchelgeisiol ac un y bydd yn cymryd nifer o flynyddoedd i’w chwblhau. Ond rwy’n ffyddiog y gellir ei chyflawni’n llwyddiannus, gydag ewyllys da a chydweithrediad pawb sy’n ymwneud â hi.

Disgwylir y bydd yr adolygiad o’r sector adeiladu a’r amgylchedd adeiledig yn para blwyddyn. Mae’n cwmpasu amrywiaeth fawr o yrfaoedd gan gynnwys saernïaeth, plymio, tirfesur, toi, gosod brics, gwaith trydanol a pheirianneg sifil ymysg llawer o rai eraill.

Rydyn ni’n gweithio’n agos gyda Bwrdd Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu (CITB) i wneud yn siŵr bod yr adolygiad yn gywir ac yn gynhwysfawr. Fel rhan o’r cydweithio hwn rydyn ni wedi cyflogi Gareth Williams, Rheolwr Cymwysterau a Gyrfaoedd CITB Cymru, i weithio gyda ni fel ein Cynghorydd ar y Sector Adeiladu ar secondiad am gyfnod yr adolygiad.

Rydyn ni hefyd wedi sefydlu paneli rhanddeiliaid yn y de a’r gogledd ac wedi gwahodd amrywiaeth fawr o gyflogwyr a darparwyr hyfforddiant er mwyn casglu eu barn ar ystod ac addasrwydd cymwysterau.

Ac rydyn ni’n awyddus i gael barn y dysgwyr sydd yn y rheng flaen.

Mae’r ymateb rydyn ni wedi’i gael hyd yma wedi bod yn hynod o galonogol, ac mae parodrwydd gwirioneddol ar ran y bobl rydyn ni wedi cyfarfod â nhw i gymryd rhan lawn yn y prosiect hwn.

Rwy’n teimlo’n llawn brwdfrydedd oherwydd yr ymateb cadarnhaol rydyn ni wedi’i gael ar adeg mor gynnar yn ein hadolygiad. Dim ond trwy ymgysylltiad agored a pharod fel hyn y byddwn ni’n gallu darganfod unrhyw broblemau mae angen mynd i’r afael â nhw.

Yn ystod cyfarfodydd y paneli cafwyd trafodaethau agored ac onest iawn eisoes – sef yr union beth rydyn ni ei eisiau.

Rydyn ni’n awyddus i glywed beth yw’r problemau ym marn yr arbenigwyr yn y sector. Rydyn ni wedi gofyn i bawb sydd â buddiant i nodi unrhyw broblemau maen nhw’n credu y mae angen mynd i’r afael â nhw er mwyn inni eu trafod yn llawn ac ymchwilio iddynt yn gall.

Er enghraifft, mae nifer o bobl eisoes wedi codi cwestiynau am ddefnyddio deunyddiau adeiladu modern a chyflwyno technoleg newydd i’r sector, ac a yw’r ystod bresennol o gymwysterau’n adlewyrchu’n ddigonol y newidiadau sy’n digwydd yn gyflym.

Mae’n bosibl y gellir diweddaru’r cymwysterau – dim ond un o’r dewisiadau y byddwn yn ymchwilio iddyn nhw wrth i’n gwaith fynd rhagddo yw hwn.

Ond dydyn ni ddim yn cyfyngu ein hymchwil i gyfarfodydd swyddogol gyda chyflogwyr neu gyda dysgwyr yn yr ystafell ddosbarth. Dros yr ychydig fisoedd nesaf bydd ein timau’n mynd allan i’r gweithle i gyfweld â chyflogwyr a gweithwyr am eu profiadau – boed da neu ddrwg – a cheisio canfod problemau cyffredin y mae angen edrych arnyn nhw.

Y nod yw cyfweld ag amrywiaeth fawr o ddysgwyr, cyflogwyr, darparwyr dysgu seiliedig ar waith, prifysgolion, colegau addysg bellach ac ysgolion, ymysg eraill.

Fel y dywedais yn gynharach, hwn yw’r diweddaraf mewn cyfres o adolygiadau o’r cymwysterau galwedigaethol sydd ar gael mewn gwahanol sectorau cyflogaeth yng Nghymru.
Adroddwyd ar ganfyddiadau’r adolygiad cyntaf ym mis Gorffennaf, pan argymhellwyd y dylid datblygu cyfres newydd o gymwysterau ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Erbyn hyn rydyn ni’n ymgynghori ymhellach ar y manylion a gafwyd yn yr argymhellion.

Nodau’r adolygiad presennol o’r sector adeiladu a’r amgylchedd adeiledig yw:

  • meithrin dealltwriaeth o’r dirwedd cymwysterau;
  • canfod barn sefydliadau partner ar ba mor effeithiol yw’r cymwysterau presennol a’r system ei hun wrth ddiwallu anghenion dysgwyr, cyflogwyr a sefydliadau addysg uwch;
  • ystyried i ba raddau mae’r cymwysterau’n dechnegol effeithiol ac yn addas i’r diben;
  • nodi unrhyw wersi sydd i’w dysgu o gymwysterau mewn gwledydd cymaradwy eraill;
  • penderfynu a ddylai Cymwysterau Cymru gymryd, neu argymell y dylai eraill gymryd, camau i wella effeithiolrwydd y cymwysterau neu’r system ei hun.

Byddwn yn gwneud yn siŵr y bydd y dysgwyr yn cael dweud eu dweud trwy gyfres o grwpiau trafod ffocysedig a chyfweliadau, a byddwn yn cynnal ymgynghoriad ar-lein i ehangu cwmpas yr ymgysylltiad a chaniatáu i unigolion leisio eu barn. Mae hyn yn cynnwys dysgwyr sydd efallai’n methu mynd i unrhyw un o’r grwpiau ffocws ond sy’n dal i allu cyfleu eu profiadau personol ar lein.

Mae’r paneli allanol yn y de a’r gogledd yn cynnwys grŵp o gyfeillion beirniadol o amrywiaeth o grwpiau rhanddeiliaid sy’n rhoi cyngor inni wrth i’r adolygiad fynd rhagddo.

Byddwn hefyd yn edrych ar gymwysterau cymaradwy mewn gwledydd tramor i weld a oes unrhyw wersi y gellir eu dysgu ac arferion da y gellir eu mabwysiadu yma yng Nghymru.

Yn ddiau mae cymwysterau galwedigaethol yn rhan bwysig o’r system addysg yng Nghymru. Rydyn ni’n benderfynol o sicrhau y bydd dysgwyr Cymru’n cael cymwysterau gyda’r gorau yn y byd sy’n cael eu gwerthfawrogi ac sy’n berthnasol ledled y Deyrnas Unedig a’r tu hwnt.

Mae mwy o fanylion ar gael ar wefan Cymwysterau Cymru – www.qualificationswales.org.

Cassy Taylor
Cyfarwyddwr Cyswllt Cymwysterau Galwedigaethol