meeting
Nick Hudd: Defnyddio Technoleg Ddigidol Wrth Gyflwyno Gwaith Ieuenctid

NHuddAraf fu’r sector gwaith ieuenctid yng Nghymru i ymateb i gyflymder digynsail datblygiadau technolegol ac o ganlyniad nid yw’n defnyddio’r maes digidol mor effeithiol â mathau eraill o addysg. Yn lle cysylltu’r technolegau hyn â chyfleoedd; ffordd newydd o wneud pethau, mae yna rai sy’n ystyried y datblygiad digidol hwn yn fygythiad; yn cystadlu am amser a sylw pobl ifanc ac yn cyflymu tranc ymarfer wyneb yn wyneb ym maes gwaith ieuenctid.

Er yr ymddengys fod y sector yn mynd ati erbyn hyn i ddefnyddio’r platfformau hyn i gyfleu neu ledaenu gwybodaeth, ymddengys mai dyna yw terfyn ein huchelgais. Mae hyn yn cyfyngu ar fuddion offer sydd â’r potensial i gynnig cymaint mwy. Ar adeg pan fo gwaith ieuenctid yn dioddef effeithiau cyni, gyda lleihad mewn cyllidebau, adnoddau a staff, mae’r byd digidol yn cynnig, fan lleiaf, y cyfle i edrych ar atebion newydd i hen broblemau. Gellid defnyddio’r technolegau hyn i gynyddu ymgysylltiad a sicrhau bod gweithwyr ieuenctid yn hygyrch i bobl ifanc lle nad oes presenoldeb ffisegol yn eu cymunedau. Maent yn rhoi iddynt y cyfle i gymryd rhan weithredol mewn prosesau penderfynu, gyda chyswllt uniongyrchol â phenderfynwyr. Mae’r defnydd helaeth o raglenni fel YouTube gan bobl ifanc yn awgrymu nad ydynt mwyach yn derbyn gwybodaeth yn unig, maent yn ddarlledwyr ynddynt eu hunain. Mae defnyddio’r technolegau hyn i wella cyfathrebu a lledaenu gwybodaeth yn unig yn anwybyddu galluoedd, dymuniadau ac uchelgeisiau’r rheiny rydym yn anelu at eu gwasanaethu, a choleddu eu realiti newydd.

Wedi dweud hynny, mae sylwebyddion sy’n tynnu sylw at beryglon a risgiau posibl caniatáu i’r rheiny sy’n rheoli’r cyllidebau cysylltiedig ddefnyddio technolegau o’r fath yn lle’r arlwy gwaith ieuenctid presennol, yn hytrach nag fel ffordd o’i wella, yn gywir yn hynny o beth. Mae hefyd yn werth cydnabod bod yn rhaid, wrth fabwysiadu strategaeth sy’n golygu defnyddio’r technolegau hyn mewn modd mwy rhagweithiol, mynd i’r afael yn gyntaf â phroblem allgau digidol. Yn anochel bydd mynd i’r afael â phroblemau o’r fath mewn modd effeithiol ac ystyrlon yn golygu darparu’r adnoddau angenrheidiol. Fodd bynnag, mae’n werth nodi bod gan bobl ifanc eu hunain sgiliau yn y maes hwn y gellir eu defnyddio i ateb diben o’r fath. Syniad iwtopaidd i rai, ond i eraill cyfle i roi egwyddorion gwaith ieuenctid ar waith; i annog pobl ifanc i rannu eu sgiliau, gan eu grymuso er mwyn helpu i lunio gwasanaethau, eu gweld fel rhan o’r ateb yn hytrach na’r broblem.

Er y gellid dadlau bod y sector gwaith ieuenctid wedi bod yn araf i ymateb i’r oes ddigidol newydd sy’n dod i’r amlwg, nid felly darparwyr addysg eraill yng Nghymru. Mae’r defnydd o systemau fel Google Education, Hwb a Moodle yn awgrymu bod addysg ffurfiol mewn ysgolion a phrifysgolion wedi coleddu’r byd newydd hwn ac wedi ymestyn eu harlwy a’u hymgysylltiad. Gan fod y rheiny mewn tai cymdeithasol ac sy’n ddi-waith ymysg y prif grwpiau sy’n cael eu hallgau’n ddigidol, mae perygl gwirioneddol mai’r bobl a fydd yn cael y budd mwyaf o’r systemau hyn fydd y mwyaf cefnog yn ein cymdeithas gan fwyaf. I’r rheiny nad ydynt yn cytuno’n llwyr â damcaniaethau o’r fath, mae yna ddadl arall sydd yr un mor frawychus; y caiff y technolegau hyn eu cadw i’r rheiny y mae eu dulliau dysgu’n cyd-fynd ag arddull ffurfiol.

Nid dim ond partneriaid mewn sectorau addysg eraill sydd wedi sylweddoli’n fuan beth yw’r cyfleoedd posibl. Mae’r sector masnachol wedi sefydlu monopoli i raddau helaeth yn yr amgylchedd rhithwir hwn, sydd wedi nwyddoli’r amser mae pobl ifanc yn ei dreulio ar blatfformau o’r fath. Iddynt hwy, mae deuoliaeth rhwng amddiffyn pobl ifanc ar y naill law a manteisio ar y buddion economaidd a gynigiant fel prynwyr ar y llaw arall. Er mwyn i’r sector gwaith ieuenctid fod â phresenoldeb mwy rhagweithiol ar lein, gan gynnig i bobl ifanc gyngor, cymorth, cyfarwyddyd, gwybodaeth, cyfeirio at wasanaethau eraill a gweithgareddau cymdeithasol, gellid dadlau y bydd yn rhaid deall y rôl a’r cyfrifoldebau sydd ganddo wrth weithio gyda phartneriaid o’r sector masnachol i sicrhau y caiff y grŵp oedran hwn ei ddiogelu.

Fel sector sy’n ymfalchïo mewn cynorthwyo pobl ifanc i bontio o ddibyniaeth i gyd-ddibyniaeth ac annibyniaeth, a hyd yn oed eu cynorthwyo i bontio i gyflogaeth, hyfforddiant neu addysg bellach, mae’n rhaid bod coleddu a defnyddio datblygiadau technolegol o’r fath â buddion yn y tymor hirach wrth helpu gweithwyr ieuenctid i arfogi pobl ifanc i weithredu yn y dirwedd ddigidol ac economi fyd-eang sy’n dod i’r amlwg.

Os yw’r sector gwaith ieuenctid yng Nghymru’n mynd i weithredu, mae angen iddo weithredu’n fuan. Mae’r datblygiadau cynyddol mewn technolegau digidol, y ffordd mae pobl ifanc yn ymgysylltu â’r byd newydd hwn a’r sgiliau mae eu hangen i gadw i fyny, yn newid yn gyflym. Mae’r sector yn cael ei adael ar ôl ac mae’r partneriaid masnachol yn llenwi’r bwlch. Mae mathau eraill o addysg wedi ymateb yn gyflymach ac yn fwy effeithiol i ddyfodiad y technolegau hyn, ac yn sgil hynny mae’r arlwy ar-lein wedi datblygu’n gyflymach byth. Dylai’r rheiny sy’n teimlo dan fygythiad wrth ymchwilio i ddefnydd cynyddol o’r byd rhithwir hwn edrych ar yr esiamplau a osodir gan yr holl sectorau eraill sydd eisoes yn coleddu newid o’r fath. Ni ddylai hyn fod yn ddewis rhwng y naill beth neu’r llall, rhwng mathau traddodiadol o waith ieuenctid a gweledigaeth gyfoes, lle caiff arian ei arbed trwy arlwyon digidol. Mae gennym gyfle i ehangu’r ddarpariaeth i bobl ifanc, i gydategu’r arlwy presennol ond gweithio mewn ffyrdd gwahanol.

Mae pobl ifanc eisoes yn bresennol, yn weithgar ac yn ymgysylltu yn y byd digidol hwn. Os anwybyddwn hyn, byddwn yn anwybyddu’r ffaith fod eu hanghenion wedi newid a chyfrifoldebau’r sector i newid hefyd.

Nick Hudd

Uwch Ymarferwr Gwaith Ieuenctid i Gyngor Sir Benfro yw Nick Hudd sydd wedi gweithio fel gweithiwr ieunctid amser llawn i sefydliadau statudol a gwirfoddol dros y 16 mlynedd diwethaf. Mae Nick yn weithiwr ieuenctid sydd â chymhwyster a gyndnabyddir gan JNC yn ogystal â BA (Anrhydedd) Gwaith Ieuenctid a Chymuned gan PCDDS.