Cyngor y Gweithlu Addysg

Ffôn: 029 2046 0099 | E-bost: gwybodaeth@cga.cymru | Twitter link@ewc_cga | yt icon mono dark YouTube

meeting
Sôn
Sôn

Pam y mae ansawdd yn hanfodol i ddysgu rhyngwladol

Yn ein blog diweddaraf, mae Howard Williamson, Athro Polisi Ieuenctid Ewropeaidd ym Mhrifysgol De Cymru, a’r rapporteur-genéral blaenorol ar gyfer y tri Chonfensiwn Gwaith Ieuenctid Ewropeaidd a gynhaliwyd rhwng 2010 a 2020, yn rhoi ei farn a’i ddirnadaeth ar waith ieuenctid rhyngwladol ac yn esbonio sut mae’n rhaid inni ganolbwyntio ar ansawdd nawr bod drysau teithiau cyfnewid rhyngwladol yn ailagor.

 


Untitled design 10Gan Howard Williamson, Athro Polisi Ieuenctid Ewropeaidd ym Mhrifysgol De Cymru

 

Mae llawer o fwrlwm ym myd gwaith ieuenctid ar hyn o bryd, yng Nghymru ac yn rhyngwladol. A’r pandemig  COVID fel petai’n cilio, mae teithiau cyfnewid gwaith ieuenctid rhyngwladol, neu ‘symudedd dysgu’ fel mae gwledydd eraill yn dueddol o’i alw, yn bendant yn ôl ar yr agenda, er â mwy o ofal efallai o gofio ein bod yn fwy ymwybodol o oblygiadau teithio i’r hinsawdd.  

Rwy’n ysgrifennu’r blog hwn wrth i Lywodraeth Cymru gyhoeddi enw ei Rhaglen Gyfnewid Ryngwladol ar gyfer Dysgu ei hun, sef Taith. Y gobaith yw y bydd hon yn llenwi’r bylchau a adawyd wrth i’r Deyrnas Unedig adael cynllun Erasmus+ (rhaglen symudedd gynhwysfawr yr Undeb Ewropeaidd) ar ôl Brexit.

 Bydd Taithyn rhoi cyfle i ddysgwyr o bob oed ac o bob cefndir ledled Cymru elwa ar y cyfleoedd rhyngwladol i deithio a dysgu a all newid bywydau’. Bydd yn ‘ymgorffori ymagwedd ryngwladol ym mhob lefel o'n system addysg’. Mae hyn yn cynnwys addysg a dysgu heb fod yn ffurfiol (yn arbennig gwaith ieuenctid) a’r bwriad yw y bydd y sector gwaith ieuenctid yn cael cyfran deg o’r cyllid sydd ar gael, at ddibenion cysylltu a dysgu rhyngwladol yn ddigidol ac wyneb yn wyneb.

Mae’n galonogol gwybod y bydd y rhaglen newydd yn datblygu ochr yn ochr â mentrau gwaith ieuenctid cyfoes eraill yng Nghymru, yn enwedig gweithredu strategaeth gwaith ieuenctid newydd, dan faner Mae’n Bryd Cyflawni, a’r gwaith i ddatblygu ymhellach y Marc Ansawdd Gwaith Ieuenctid trwy Gyngor y Gweithlu Addysg (CGA).

Yn gyntaf, ychydig o hanes. Rwyf newydd fynychu, ar lein, y cyfarfod cyntaf yn 2022 o rwydwaith ymchwil a ‘gwybodaeth’ Partneriaeth Ieuenctid Ewropeaidd Cyngor yr Undeb Ewropeaidd. Ar hyn o bryd, mae’r Bartneriaeth yn gweithio ar olygon ar ‘ddatblygu strategaethau gwaith ieuenctid’. Nodais fy mod, yng Nghymru, wedi bod yn gysylltiedig â saith strategaeth o’r fath mewn ychydig llai na 40 mlynedd. Yn ddi-ffael, maent yn pwysleisio rhethreg ‘ansawdd’; wedi’r cyfan, at beth arall y dylem ni anelu?

Mae'r strategaethau wedi cynnwys dimensiwn traws-genedlaethol yn llai aml. Yn wir, yr unig beth amlwg am swyddogaeth cyfnewid ieuenctid Ewropeaidd i Asiantaeth Ieuenctid Cymru yn 1991 oedd ei absenoldeb. Dim ond trwy drafodaethau tringar gyda’r British Council ac ad-drefnu adnoddau’n ofalus y llwyddwyd i gynnwys cyfnewidiadau ieuenctid yng ngwaith yr Asiantaeth. 

Nododd Grant Poiner, Prif Swyddog Gweithredol Clybiau Bechgyn a Merched Cymru, mewn blog blaenorol i Sôn, fod y sector ieuenctid yng Nghymru wedi coleddu gwerth profiadau rhyngwladol i bobl ifanc yng Nghymru, a ariannwyd yn sylweddol trwy’r Undeb Ewropeaidd, o ddyddiau cynnar Youth for Europe i ymbarél mwy diweddar Erasmus+. Trwy gydol 2021, wrth i brosiectau olaf Erasmus+ ddirwyn i ben, roedd pryder enfawr ar draws y sector ynghylch colli posibiliadau symudedd o’r darlun ehangach o gyfleoedd a phrofiadau mae gwaith ieuenctid yn eu darparu.  

Wrth gwrs, daeth y pandemig COVID-19 â chyfnewidiau ffisegol i ben cyn amser, ond erbyn hyn mae symudedd dysgu yn Ewrop a’r tu hwnt ar fynd unwaith yn rhagor. Bydd y sector gwaith ieuenctid yng Nghymru o leiaf yn gallu elwa ar fenter ryngwladol ar gyfer dysgu benodol Llywodraeth Cymru. Bydd Taith yn creu “cyfleoedd i deithio, dysgu a chael profiadau all newid bywydau”, wedi’u bwriadu i fynd â Chymru i’r byd, a dod â’r byd i Gymru.

Eto i gyd, mae’n bwysig gochel rhag mynd yn rhy hiraethus ynghylch rhyfeddodau rhyng-genedlaetholdeb, er nad oes llawer o amheuaeth bod cyfnewidiadau ieuenctid yn gallu trawsnewid pobl ifanc. Weithiau roedd rhai prosiectau wedi’u cynllunio’n wael ac, am lawer o resymau, wedi cael eu cyflawni mewn ffordd lai na dymunol. Taflwyd grwpiau ieuenctid o fathau gwahanol iawn at ei gilydd yn anfwriadol, gyda chanlyniadau llai na ffafriol. Weithiau roedd yn ymddangos bod y gweithwyr ieuenctid wedi cael amser llawer gwell na’r bobl ifanc yn y grwpiau. Nid wyf yn sôn am hyn er mwyn dibrisio’r syniad o gyfnewidiadau, ond i alw am bwyll. Yn wir, mae’n alwad am ‘ansawdd’.

Ac yn awr, yng Nghymru, fel diffyg anfynych ar yr haul neu’r lleuad, mae tri dimensiwn o waith ieuenctid – strategaeth, ansawdd a rhyng-genedlaetholdeb – wedi’u halinio, ac mae gobaith y byddan nhw’n cyfuno mewn modd creadigol ac adeiladol ar gyfer ei phobl ifanc. Beth bynnag yw seilwaith yr ymrwymiad polisi a’r dyraniad adnoddau, mae ar y rhai sydd ar reng flaen y gwaith cyflenwi, y gweithwyr ieuenctid sy’n cyflawni ymarfer o’r fath, angen dealltwriaeth fanwl o’r cerrig camu mae angen eu creu er mwyn i weithgareddau traws-genedlaethol sicrhau’r llwyddiant mwyaf posibl.    

Mae angen gwaith paratoi sylweddol - yn enwedig deialog gyda’r bobl ifanc sy’n debygol o gymryd rhan, eu cysylltiadau (ar-lein) a’u cyfathrebiadau â’r rhai y byddan nhw’n cyfarfod â nhw, ac efallai mwy o deithio lleol domestig, cyfarfod â grwpiau eraill o bobl ifanc, a phrofiad preswyl. Wedi’r cyfan, mae plwyfoldeb rhai pobl ifanc yn amlwg. Er mai’r rhain, gellir dadlau, yw’r rhai sydd â’r ‘angen mwyaf’ am ryng-genedlaetholdeb, mae’n bosibl y bydd angen meithrin chwilfrydedd am gyd-destunau, diwylliannau a bwydydd eraill yn eithaf gofalus. Mae dimensiynau haenog dysgu rhyng-ddiwylliannol, parchu gwahaniaeth a’i werthfawrogi yn ganolog i gyfnewidiadau ieuenctid.

Felly mae’n hollbwysig sicrhau bod arferion rhyngwladol gweithwyr ieuenctid o ansawdd da. Mae gan waith ieuenctid o ansawdd da ran hanfodol i’w chwarae wrth gynorthwyo pobl ifanc i gyflawni eu potensial llawn. Trwy ddulliau addysg anffurfiol a heb fod yn ffurfiol, mae ymarfer gwaith ieuenctid effeithiol yn meithrin gallu a gwydnwch pobl ifanc ac yn gallu newid eu bywydau er gwell. Trwy gymryd rhan mewn gwaith ieuenctid rhyngwladol, mae pobl ifanc yn magu hyder a chymhwysedd, yn datblygu hunanhyder ac yn cael y cyfle i bennu disgwyliadau a dyheadau uchel iddynt eu hunain.

Mae Partneriaeth Ieuenctid Ewropeaidd Cyngor yr Undeb Ewropeaidd ar fin adolygu ei dogfen Handbook on Quality in Learning Mobility (Kristensen et al 2019). Mae tystiolaeth ddiamheuol ynghylch gwerth gwthio pobl ifanc i ymchwilio i fywydau a safbwyntiau pobl eraill. Mae rhyng-genedlaetholdeb wedi bod yn un o nodweddion sefydliadau ieuenctid blaengar erioed. Mae cydweithredu a chyfnewid rhyng-genedlaethol wedi’u gwreiddio yn yr Agenda Gwaith Ieuenctid Ewropeaidd (y mae Cymru a’r Deyrnas Unedig yn dal i fod yn rhan ohono). Mae’r rhan fwyaf o strategaethau gwaith ieuenctid, ar draws Ewrop ac yn wir ledled y byd, yn ymgorffori ymrwymiadau i hyrwyddo symudedd, nid yn unig i fyfyrwyr ond i bob person ifanc.

Heddiw gall y broses ddefnyddio adnoddau ar-lein ac all-lein. Mae’r amrywiaeth fwy honno o adnoddau yn caniatáu ar gyfer ymagwedd hyd yn oed fwy ystyriol o amrywiaeth at nodweddion gwaith ieuenctid rhyngwladol, sydd eisoes yn amrywiol iawn. Rhaid inni wneud defnydd da ohoni yn ysbryd athroniaeth flaenllaw ‘ymestyn hawliau’ er mwyn cefnogi pobl ifanc yng Nghymru. Fel yr ysgrifennais unwaith, yn fwy cyffredinol am waith ieuenctid mewn trafodaethau obsesiynol ynghylch mesur y canlyniadau mae’n eu cynhyrchu, ‘mae ansawdd y cyfleoedd a’r profiadau a gynigir i bobl ifanc yn hollbwysig ac yn aml, er nid bob tro, yn bwysicach na phenodoldeb canlyniadau’. Nid oes unrhyw le, ar draws sbectrwm polisïau ac arferion gwaith ieuenctid, y gallai hynny fod yn fwy priodol nag mewn perthynas â chyfnewid rhyngwladol.

Kristensen, S. (gol.) (2019), Handbook on Quality in Learning Mobility, Strasbourg:Cyngor Ewrop a’r Comisiwn Ewropeaidd

Gwaith ieuenctid a llesiant

Yn eu blog diweddaraf i CGA, mae Tim a Darrel yn trafod y ffordd mae gwaith ieuenctid yn meithrin perthnasoedd cadarnhaol ac ymddiriedus a all ddarparu sylfaen i wella llesiant trwy fod yn sail i bum piler gwaith ieuenctid – mynegiannol, addysgol, cyfranogol, grymusol a chynhwysol.

Gan Tim Opie (Swyddog Polisi Dysgu Gydol Oes (Ieuenctid), Cymdeithas Llywodraeth Lleol Cymru, a Darrel Williams (Uwch Ddarlithydd ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant).


Gwir fesur rhuddin cenedl yw i ba raddau y mae’n gofalu am ei phlant – am eu hiechyd a’u diogelwch, eu sicrwydd materol, eu haddysg a’u cymdeithasu, a’u hymdeimlad eu bod yn cael eu caru, eu gwerthfawrogi a’u cynnwys yn y teuluoedd a’r cymdeithasau y’u ganwyd iddynt.
UNICEF (2007)

Trwy ei berthynas wirfoddol gyda phobl ifanc 11-25 oed, prif ddiben gwaith ieuenctid yw galluogi pobl ifanc i ddatblygu’n gyfannol, gan weithio gyda nhw i hwyluso eu datblygiad personol, cymdeithasol ac addysgol, i’w galluogi i ddatblygu eu llais, eu dylanwad a’u lle mewn cymdeithas, a chyflawni eu llawn botensial (Safonau Galwedigaethol Cenedlaethol Gwaith Ieuenctid).

Mae llawer o resymau pam y bydd person ifanc yn ymgysylltu â gwaith ieuenctid - perthynas sy’n cael ei harwain gan y person ifanc fel y’i diffinnir gan yr anghenion a’r blaenoriaethau a nodir ganddo. Un o’r rhain yw’r ffordd y gall gweithwyr ieuenctid ymyrryd yn gynnar ac atal problemau o ran iechyd meddwl a llesiant emosiynol negyddol trwy ddefnyddio dull anghlinigol seiliedig ar berthynas.

Mae’r Sefydliad Economeg Newydd, ymysg eraill, yn gwerthfawrogi llesiant fel cysyniad pwysig , gan nodi pum nodwedd bwysig sy’n meithrin llesiant - 1. ‘cysylltu’ â phobl o’n cwmpas; 2. bod yn gorfforol egnïol; 3. cymryd sylw o bethau a bod yn chwilfrydig; 4. parhau i ddysgu am fywyd, ac yn olaf 5. rhoi rhywbeth yn ôl, cyfrannu rhywbeth at bobl eraill (NEF, 2008) - mae’r rhain oll yn werthoedd sy’n sail i’r cynnig gwaith ieuenctid i’n pobl ifanc.

Cyn effeithiau dinistriol y pandemig, roedd effaith cyni a’r sefyllfa economaidd anodd yng Nghymru eisoes yn effeithio’n anghymesur ar bobl ifanc Cymru. Gan gymhlethu’r sefyllfa hon ym fwy byth, cafwyd bod plant Cymru wedi gwneud yn waeth, ar gyfartaledd, na’u cyfoedion yn yr Alban a Lloegr o dan y chwe chanlyniad llesiant (Pedace, dim dyddiad). Rwyf eisiau defnyddio’r blog hwn fel cyfle i ystyried rhai o’r problemau presennol sy’n effeithio ar iechyd a llesiant pobl ifanc a sut y gallai gwaith ieuenctid ymateb.

Beth yw goblygiadau’r pandemig a chyni i bobl ifanc?

Mae'r Fforwm Ieuenctid Ewropeaidd wedi nodi nad oes darpariaeth ddigonol wedi’i gwneud ar gyfer pobl ifanc, ac er eu bod wedi’u haddysgu a’u hysgogi’n well na chenedlaethau blaenorol, maen nhw’n wynebu rhwystrau strwythurol, yn enwedig wrth gyrraedd yr adeg o fynd i mewn i’r farchnad lafur. Mae ar lawer ohonyn nhw angen cymorth ychwanegol er mwyn bod â’r offer i fyw bywyd da, yn barod ar gyfer gwaith a phleserau a heriau bywyd.

Hyd yn oed o edrych ar ddeilliannau addysg ffurfiol, nid yw pobl ifanc yng Nghymru mewn sefyllfa gref o gymharu â phobl ifanc ar draws y byd datblygedig. Er y gwelwyd rhywfaint o gynnydd yn ddiweddar, mae canlyniadau PISA 2018 yn dangos bod sgôr darllen Cymru (483) heb newid ers 2006, gyda 22 o wledydd o’i blaen (o gymharu â 30 yn 2015). Perfformiodd 23 o wledydd yn well na Chymru ym maes mathemateg, a pherfformiodd 19 o wledydd yn well ym maes Gwyddoniaeth (Y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD)). Canfu’r astudiaeth hefyd fod disgyblion yn holl wledydd y Deyrnas Unedig yn llai bodlon ar eu bywydau na disgyblion yng ngwledydd eraill yr OECD. A bod gan ddisgyblion yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon ddisgwyliadau is o’u lefel uchaf o addysg na disgyblion ar draws gwledydd yr OECD (t. 173). Felly, er y gwaith enfawr i ddiwygio addysg sydd ar y gweill, gallwn weld nad yw pobl ifanc yng Nghymru’n cyflawni’r deilliannau o addysg ffurfiol a fydd yn galluogi’r wlad i wella’n fawr ei safle ar restr llwyddiant yr OECD, yn anffodus. Gallai canlyniadau hyn gynnwys parhad yn y diffyg twf mewn cyfleoedd swydd ac ansawdd bywyd ar gyfer pobl ifanc.

Beth all gwaith ieuenctid ei wneud i gyfyngu ar rai o’r problemau hyn ac i wella llesiant?

Mae Pwyllgor Plant, Pobl Ifanc ac Addysg y Senedd yn cydnabod gwaith ieuenctid fel ymyrraeth anghlinigol gynharach/ataliol hollbwysig,. Yn ei adroddiad Cadernid Meddwl (2018), a arweiniodd at ganllawiau statudol diweddar Dull Ysgol Gyfan o Ymdrin ag Iechyd Meddwl a Llesiant, nododd y Pwyllgor... “nad athrawon yn unig sy’n gyfrifol - mae gweithio ar y cyd rhwng gweithwyr proffesiynol o bob sector (iechyd, addysg, gofal cymdeithasol, y trydydd sector, gwaith ieuenctid ac eraill) yn allweddol i gyflwyno dull ysgol gyfan” (t. 34). Aeth ymlaen i ddweud “Soniodd nifer o randdeiliad am y rôl bwysig sydd gan weithwyr ieuenctid i’w chwarae mewn perthynas â lles emosiynol mewn ysgolion” (t. 43) a “gallai cael gweithwyr eiriolaeth a gweithwyr ieuenctid arbenigol fel rhan o dîm argyfwng helpu i arbed amser yr heddlu, galluogi argyfyngau i gael eu rheoli gartref, gweithio’n adferol, a chynnal hawliau a rhyddid” (t. 116).

Gall gwaith ieuenctid wella llesiant pobl ifanc, ond mae yna gwestiynau mawr ar gyfer gwaith ieuenctid ynghylch ei rôl a’r hyn mae’r rhai sydd wrth y llyw eisiau iddo ei gyflawni. Mewn ffordd, nid yw hyd yn oed arweinwyr gwaith ieuenctid yn deall yn llawn yr hyn y gall gwaith ieuenctid ei gynnig i fywydau pobl ifanc, i’w cymunedau ac i’r gymdeithas yn y pen draw, o ran newid diwylliannol.

Os ydym ni, fel gweithwyr ieuenctid, yn dechrau gweld y darlun ehangach hwn o’r hyn y gall gwaith ieuenctid ei fod – sy’n rhyddhau, sy’n grymuso, sy’n codi ymwybyddiaeth (chwedl Paulo Freire), gallwn ddechrau datblygu’r weledigaeth honno o lesiant, o ffyniant dynol ac, yn y pen draw, o ba werthoedd rydym eisiau i’n cymdeithas eu trosglwyddo i bobl ifanc. Mae pum piler gwaith ieuenctid (fel y’u disgrifir uchod) yn rhoi sylfaen eglur a chadarn i’r amodau y mae eu hangen i wella bywydau ifanc fel hyn.

Wedyn mae cwestiwn ynghylch pa werthoedd sydd wir yn bwysig - beth ydym ‘ni’, fel cymdeithas, yn credu sydd wir yn bwysig - ai swyddi, twf economaidd parhaus gyda’r holl bwysau sydd ynghlwm â hynny i unigolion, y gymdeithas a’r amgylchedd? A ddylem ni ddechrau meddwl yn wahanol am beth yw ystyr ‘llwyddiant’? Neu oes yna drydedd ffordd, cyfaddawd rhwng y ddau safbwynt hyn sydd, o bosibl, yn cystadlu â’i gilydd? Yr hyn sy’n hanfodol i’r drafodaeth hon yw’r ffordd y caiff y cwricwlwm newydd (ac felly ein pobl ifanc) ei asesu. Cydnabuwyd nad yw ein cwricwlwm presennol yn diwallu anghenion cyflogwyr, pobl ifanc na’r gymdeithas yn gyffredinol, ac nid yw llawer o bobl ifanc yn cyflawni o ganlyniad. NID yw hyn yn golygu nad oes gan lawer o bobl ifanc y setiau sgiliau neu allu mawr - mae’n golygu nad yw’r system bresennol yn darparu ar eu cyfer, yn eu cydnabod nac yn eu dathlu.

Yng Nghymru, ochr yn ochr â diwygiadau enfawr i’r cwricwlwm, rydym hefyd yn ail-gyflunio ein hymagwedd at iechyd meddwl a lles emosiynol trwy symud at ddefnyddio Dull Ysgol Gyfan, gyda’r Dull Ysgol Gyfan yn rhan annatod o’r Fframwaith NEST (meithringar, grymus,
diogel, yr ymddiriedir ynddo - wedi’i seilio ar y dull Dim Drws Anghywir), sy’n cyseinio’n amlwg â phum piler gwaith ieuenctid. Gan fod y cwricwlwm newydd ar waith erbyn hyn, y cam pwysig nesaf yw sicrhau bod y prosesau asesu ategol yn diwallu anghenion y ‘system’ a rhai pobl ifanc, trwy gydnabod ystod ehangach o sgiliau a thueddfrydau. Gall gwaith ieuenctid chwarae rhan bwysig yn hyn i gyd, os rhoddir cyfleoedd priodol iddo...

Beth all gwaith ieuenctid ei wneud i wrthsefyll rhai o’r effeithiau hyn?

Mae’r Fforwm Ieuenctid Ewropeaidd yn cynnig bod sefydliadau gwaith ieuenctid, trwy eu hymagwedd egwyddorol at addysg heb fod yn ffurfiol, yn helpu i feithrin y math o rinweddau y mae eu hangen i weithio gydag eraill, y mae cyflogwyr yn gofyn amdanynt gan bobl ifanc mor aml ac yn cwyno mor aml am eu diffyg. Byddai gweithwyr ieuenctid, o’u holi, yn cytuno bod y sgiliau meddal hyn (term nad yw’n gwneud llawer i amlygu eu diffyg ymysg pobl ifanc) fel y’u disgrifir yn aml, yn rhan hanfodol o waith ieuenctid, lle mae pobl ifanc yn cymryd rhan mewn gweithgareddau sy’n eu helpu i ddysgu ymrwymiad, gwneud pethau o’u pen a’u pastwn eu hunain a chymryd cyfrifoldeb. At hynny, mae gwaith ieuenctid yn cynnig cyfleoedd i bobl ifanc o ran rhyngweithio rhyngbersonol, datrys gwrthdaro, arweinyddiaeth, rheoli, cynllunio, sgiliau gweithio mewn tîm a sgiliau datrys problemau (Fforwm Ieuenctid Ewropeaidd, 2011).

Mae gwaith ieuenctid yng Nghymru wedi’i seilio ar ddysgu heb fod yn ffurfiol, a ddisgrifir fel:
dysgu wedi’i wreiddio mewn gweithgareddau addysg cynlluniedig, trefnedig a pharhaus sydd y tu allan i sefydliadau addysg ffurfiol. Diben addysg heb fod yn ffurfiol yw darparu cyfleoedd dysgu amgen i’r rhai sydd heb fynediad at addysg ffurfiol neu sydd angen gwybodaeth a sgiliau bywyd penodol er mwyn goresgyn rhwystrau gwahanol. Mae dysgu heb fod yn ffurfiol hefyd yn fwriadol o safbwynt y dysgwr, yn wahanol i fathau o ddysgu anfwriadol neu ar hap (UNESCO, 2006, t.39).

Mae gan y math hwn o ddysgu y potensial i ategu addysg ffurfiol ac i ymateb i bobl ifanc ar adegau ac mewn lleoliadau nad ydyn nhw’n gysylltiedig yn draddodiadol â dysgu. Er hynny, un o elfennau allweddol sicrhau deilliant llwyddiannus o ddysgu heb fod yn ffurfiol yw bod y rhai sy’n cymryd rhan ynddo yn cydnabod ac yn gwerthfawrogi potensial y broses maen nhw’n cyfranogi ynddi.

Mae’r Strategaethau Cenedlaethol ar gyfer y Gwasanaeth Ieuenctid yng Nghymru wedi pennu canlyniadau a ddymunir ar gyfer gwaith ieuenctid, sef mynd ati i gymryd rhan, datblygu sgiliau a gwell cymhwysedd emosiynol (Llywodraeth Cynulliad Cymru, 2007, Llywodraeth Cymru, 2014, 2019).

Mae’r canlyniadau hyn yn gwbl gyson â dull sy’n blaenoriaethu llesiant a gwella sgiliau meddal. Mae’r strategaethau’n awgrymu y dylai darparwyr gwaith ieuenctid gynnig cyfleoedd trwy gyfranogiad gweithredol i bobl ifanc fwynhau eu hunain, cyfrannu at y gymdeithas, gwella eu hiechyd, ffitrwydd a llesiant, dysgu sgiliau newydd, gwella eu gwybodaeth a dysgu sut i reoli risg (Llywodraeth Cynulliad Cymru, 2007).

Mae maes gwaith ieuenctid mewn sefyllfa ddelfrydol i hybu a meithrin cyfranogiad pobl ifanc mewn bywyd cymdeithasol, p’un ai ar y lefel fwyaf sylfaenol o fwynhau eu hunain trwy roi cynnig ar weithgareddau newydd neu drwy gyfrannu’n fwy uniongyrchol at y gymdeithas trwy helpu i drefnu digwyddiad cymunedol neu fel gofalwr ifanc. Mae cymryd rhan mewn gwaith ieuenctid yn rheolaidd yn cyflawni swyddogaeth gymdeithasol ddefnyddiol ac yn annog pobl ifanc i weld drostyn nhw eu hunain effeithiau cadarnhaol cysondeb.

Gall gwaith ieuenctid ddarparu man lle caiff pobl ifanc gyfleoedd i brofi gweithgareddau newydd ac ymagweddau gwahanol at fywyd, i ddysgu pwysigrwydd cyfrannu at y gymdeithas, teulu a pherthnasoedd gyda ffrindiau. Dylai gwaith ieuenctid roi ei hun mewn sefyllfa i alluogi pobl ifanc sy’n wynebu’r anawsterau a nodir uchod i ofyn cwestiynau, i holi cwestiynau iddyn nhw eu hunain am y math o berson maen nhw eisiau bod a’r math o fywyd maen nhw eisiau ei fyw.

Mae gwaith ieuenctid yn ymwneud â datblygu person ifanc yn gyfannol, a allai hefyd gynnwys cyfraniad gwerthfawr iawn trwy ei alluogi i ddysgu’r sgiliau mae cyflogwyr yn eu gwerthfawrogi cymaint, gan gynnwys hyder, deall anghenion cwsmeriaid a dilyn cyfarwyddiadau, cyfathrebu da a gweithio gydag eraill, y gallu i ymaddasu a hyblygrwydd a gwneud pethau o’i ben a’i bastwn ei hun, ynghyd â sgiliau sylfaenol llythrennedd a rhifedd (Sgiliau Dyfodol Cymru). Dylai maes gwaith ieuenctid achub ar y cyfle a gynigir gan yr heriau presennol mae pobl ifanc yn eu hwynebu a sicrhau y gwnaiff y cyfraniad mwyaf posibl at gynnydd cymdeithasol ehangach i blant, pobl ifanc a chymunedau trwy ei gyfraniad unigryw sef addysg gymdeithasol radical a grymusol mewn cymunedau, i gymunedau a gan gymunedau.

Donna Ali - Materion Cynrychiolaeth: Cyflwyno rhwydwaith newydd ar gyfer Cynorthwywyr Addysgu Duon, Asiaidd ac Ethnig Lleiafrifol

Mae Donna Ali, Prif Weithredwr a sylfaenydd BE.Xcellence, yn ysgrifennu am yr angen am fwy o amrywiaeth yn ein gweithlu ysgolion ac am rwydwaith newydd i gynorthwywyr addysgu Duon, Asiaidd ac ethnig lleiafrifol a allai helpu i gyflawni hyn.

Donna AliYn ôl ymchwil ddiweddar gan CGA mae athrawon ysgol yng Nghymru yn llawer llai tebygol o ddod o gefndir Du, Asiaidd neu ethnig lleiafrifol na’r disgyblion maent yn eu haddysgu. Mae hyn yn wir hefyd (i raddau ychydig yn llai) am weithwyr cymorth dysgu mewn ysgolion. Rydym ni yn BE.Xcellence eisiau newid hyn.

Wrth feddwl am natur anghynrychioliadol y gweithlu ysgolion yng Nghymru, rwy’n cael fy atgoffa am ddihareb Affricanaidd sy’n dweud “hyd nes i’r llew ddysgu sut i ysgrifennu, bydd pob stori yn mawrygu’r heliwr”. Mae’r newidiadau i’r cwricwlwm ysgol a gynigiwyd yn gynharach eleni gan yr Athro Charlotte Williams yn gyfle cyffrous i ehangu'r ystod o safbwyntiau a addysgir yn ein hysgolion, gan ganiatáu i leisiau cymunedau ethnig lleiafrifol gael eu clywed, fel erioed o’r blaen. Fodd bynnag, mae’n hanfodol sicrhau bod cwricwlwm sy’n croesawu amrywiaeth yn cael ei ddarparu gan weithlu sy’n gynrychioliadol o’n cymdeithas amrywiol.

Sefydliad newydd yw BE.Xcellence, a sefydlwyd yn 2021 fel Cwmni Buddiannau Cymunedol, i gynyddu cynrychiolaeth pobl o leiafrifoedd ethnig mewn safleoedd o bŵer, gan gynnwys ym maes addysg. Rydym wedi datblygu rhwydwaith proffesiynol newydd i gynorthwywyr addysgu Duon, Asiaidd ac ethnig lleiafrifol (T.A.N.) sydd â’r nod penodol o gefnogi llwybrau addysgol a thrwy ddarparu offer ar-lein a chymorth â llesiant er mwyn cynorthwyo â chynnydd.

Pam ymuno â’n rhwydwaith? TAN.png

Nid oes rhaid talu i ymuno â T.A.N ac mae’n cynnig y canlynol i’r aelodau: cyfarfodydd rheolaidd, gwybodaeth, gweithdai, hyfforddiant achrededig a heb ei achredu, offer ac adnoddau ar-lein a chymorth â llesiant. Rydym yn cynnig amrywiaeth o gyfleoedd dysgu proffesiynol i aelodau, gan gynnwys:

  • ysgol haf i gynorthwywyr addysgu
  • hyfforddiant arbenigol ar ymddygiad
  • cyfathrebu â rhieni a meithrin perthnasoedd
  • amrywiaeth a chynhwysiant
  • adrodd am hiliaeth / polisïau gwrth-hiliaeth

Gan weithio mewn partneriaeth â rhanddeiliaid eraill, mae T.A.N yn unigryw yn ei ymagwedd o gynnig lle diogel i staff cymorth dysgu drafod heriau a dathlu llwyddiannau gydag eraill mewn safleoedd tebyg. Nod arall sydd gennym yw helpu gweithwyr cymorth dysgu i fagu mwy o hyder yn eu hymagwedd at ddysgu yn yr ystafell ddosbarth a chael y wybodaeth ddiweddaraf am newidiadau i’r cwricwlwm. Bydd hyn yn helpu gweithwyr cymorth dysgu i wella eu sgiliau, magu hyder proffesiynol ac o bosibl symud ymlaen i swyddi addysgu.

Yn ogystal â bod o fudd i’r rhai sy’n ymaelodi, nod arall sydd gan T.A.N. yw bod o fudd i’w hysgolion, trwy leihau costau ariannu hyfforddiant ychwanegol, galluogi cynorthwywyr addysgu i gyfrannu at wella’r ysgol, hwyluso partneriaeth rhwng cynorthwywyr addysgu ac athrawon a chyfrannu at ddysgu disgyblion trwy wella sgiliau a gwybodaeth cynorthwywyr addysgu. Yn fwy eang, mae T.A.N. wedi’i gynllunio i helpu i gynyddu cynrychiolaeth pobl Dduon, Asiaidd ac Ethnig Lleiafrifol yn y gweithlu ysgolion trwy gynorthwyo â chadw unigolion o’r grwpiau hyn a’u cynorthwyo i gamu ymlaen yn y proffesiwn.

Mae cyflwyno’r Cwricwlwm i Gymru newydd o 2022 ymlaen yn cynnig cyfleoedd ar gyfer arddulliau addysgu newydd a chynhwysol, a fydd o’r diwedd yn rhoi cyfle i ddysgwyr edrych ar brofiadau a chyfraniadau amrywiol pobl Dduon, Asiaidd ac ethnig lleiafrifol yng Nghymru. Mae hwn yn gyfnod cyffrous, ac rydym ni yn BE.Xcellence yn gobeithio y bydd y newid sylweddol hwn yn golygu nid yn unig deunydd addysgu newydd, ond hefyd cynnydd yn amrywiaeth y bobl fydd yn ei ddarparu.

Os ydych chi’n weithiwr cymorth dysgu o gymuned ethnig lleiafrifol, hoffem glywed gennych chi. Os hoffech gael gwybod mwy am T.A.N., cysylltwch â Mae'r cyfeiriad e-bost hwn wedi'i warchod rhag robotiaid sbam. Rhaid i chi alluogi JavaScript i'w weld..

Ynglŷn â Donna Ali

Donna Ali yw sylfaenydd BeXcellence. Mae Donna yn byw yng Nghaerdydd. Mae hi'n fenyw busnes ac mae hi'n cyfwyno'n aml ar y sioe radio a phodlediad, BOMB (Black Owned Minority Businesses). 

Paul Glaze - Ymarfer da ym maes gwaith ieuenctid a pham y mae’n bwysig ei rannu

Polisi ac ymarfer gwasanaethau gwaith ieuenctid yng Nghymru

Mae'n adeg gyffrous (ac yn lle cyffrous i fod) i’r sector gwasanaethau gwaith ieuenctid yng Nghymru.shutterstock 644343151 1

Mae'r sector yn darparu ystod eang iawn o wasanaethau a chyfleoedd amrywiol, sy’n cynnwys datblygiad personol a chymdeithasol, celfyddydau mynegiannol, chwaraeon, lles meddyliol ac iechyd meddwl.

Ar sail diwylliant o ddysgu, mae’r sector yn cynnig amgylcheddau ystyriol o bobl ifanc, a arweinir gan bobl ifanc, sy’n darparu profiadau trawsnewidiol trwy amrywiaeth fawr o brosiectau a rhaglenni. Mae'r rhain yn ychwanegu gwerth enfawr i’r arlwy addysgol ehangach i bobl ifanc yng Nghymru.

Ar adeg o newid, her a breguster anhygoel, mae’r sector wedi ymateb yn hynod o dda ac wedi dangos llawer o ddewrder a pharodrwydd i ymaddasu wrth ddatblygu gwasanaethau er mwyn parhau i wneud cyfraniadau hanfodol i fywydau pobl ifanc. Yn y blog hwn, rwyf eisiau rhannu gyda chi y datblygiadau anhygoel sy’n dangos hyn.

Strategaeth Gwaith Ieuenctid Cymru 2019

Mae'r rhagair gan y Gweinidog yn nodi y bwriedir i’r Strategaeth ‘wella darpariaeth gwaith ieuenctid a’r hyn yr ydym yn ei gynnig i bobl ifanc’.

Mae'r Strategaeth yn nodi’r angen i ddatblygu, cyhoeddi a gweithredu Cynllun Datblygu Gweithlu. Mae hefyd yn nodi cynlluniau i adolygu a diweddaru’r Trywydd Cymwysterau Gwaith Ieuenctid yng Nghymru er mwyn gwella dilyniant.

Mae awydd gwirioneddol i gryfhau’r ddarpariaeth er mwyn gwella canlyniadau, ac ar yr un pryd cydnabod bod yn rhaid i waith ieuenctid gael ‘ei gynllunio, ei ddarparu a’i adolygu’. Mae'n hollbwysig i bobl ifanc gael eu grymuso er mwyn i’w lleisiau gael eu clywed yn y broses gynllunio hon.

At hynny, mae angen sicrhau bod hyfforddiant gweithwyr ieuenctid yn cyd-fynd ag anghenion pobl ifanc. Bydd hyn yn ein helpu, nid yn unig i ddeall yn well y cyd-destunau mae gwaith ieuenctid yn digwydd ynddyn nhw, ond hefyd i wella’r archwiliadau o’r fath ddarpariaeth (gan gynnwys sylfaen sgiliau’r sector, ei anghenion o ran sgiliau a sut i fynd i’r afael â’r galw heddiw ac yn y dyfodol).

Y nod yma yw sicrhau bod gweithwyr ieuenctid (cyflogedig a di-dâl) yn cael cymorth parhaus i wella eu hymarfer a datblygu’r ddarpariaeth, i gyd er mwyn cefnogi a gwella canlyniadau. Bydd angen i Gynllun Datblygu’r Gweithlu roi ystyriaeth lawn i’r materion hyn.

Mae'r rhain yn ymrwymiadau pwysig i gynorthwyo â ‘gwella yn hytrach na phrofi’ ymarfer. Mae'r Strategaeth yn cynnig tystiolaeth o effaith darpariaeth trwy awgrymu pecyn cymorth ac adnoddau sy’n canolbwyntio ar hunanwerthuso, monitro effaith, a ‘mesur boddhad pobl ifanc mewn perthynas ag ansawdd y gwaith ieuenctid y maent yn cael profiad ohono’.

Mae pecyn cymorth o’r fath wedi cael ei greu gan y Centre for Youth Impact yn ei Youth Programme Quality Intervention (YPQI). Mae YPQI yn hybu diwylliant o welliant parhaus mewn sefydliadau gwaith ieuenctid, gan gynnwys gwelliannau yn y gwaith o werthuso ac arsylwi ar ansawdd y ddarpariaeth, a monitro canlyniadau fel mater o drefn. Nid yw cyfranogiad yn y YPQI wedi bod mor gryf ag y disgwyliwyd yng Nghymru, yn bennaf oherwydd materion yn ymwneud â chapasiti.

Marc Ansawdd ar gyfer Gwaith Ieuenctid yng Nghymru

Yng Nghymru, mae’r Marc Ansawdd hefyd yn offeryn sy’n cael ei ddefnyddio i hysbysu gwelliant ac i sicrhau y gall gwasanaethau fesur a monitro eu heffaith ar bobl ifanc. Mae'r rhaglen yn mynd o nerth i nerth a gwelwyd cynnydd hynod yn nifer y sefydliadau sy’n aelodau o Gyngor Cymreig y Gwasanaethau Ieuenctid Gwirfoddol sy’n gwneud cais i ddilyn proses y Marc Ansawdd.

Mae ffigurau diweddar yn dangos bod nifer y sefydliadau y dyfarnwyd y Marc Ansawdd iddyn nhw wedi cynyddu o 17 i 24; bod 72% o’r ymgeiswyr newydd sy’n cael y Marc Ansawdd o’r sector gwirfoddol, a bod 44 o aseswyr ar hyn o bryd (41% ohonyn nhw’n gweithio yn y sector gwirfoddol).

Mae grymuso’r gweithlu i feithrin sgiliau, rhannu dysgu a gwreiddio diwylliant o wella (ac ar yr un pryd cael eu cynorthwyo mewn proses asesu) yn hwyluso datblygiad hyder a gallu, ac ar yr un pryd yn caniatáu i anghenion pobl ifanc gael eu diwallu.

Gwaith Ieuenctid yng Nghymru: Egwyddorion a Dibenion

Mae Gwaith Ieuenctid Yng Nghymru: Egwyddorion a Dibenion yn nodi’r prif egwyddorion sy’n sail i waith ieuenctid ac yn rhoi trosolwg ar ei natur, ei ddibenion a’r gwaith o’i ddarparu. Mae cynnwys y ddogfen yn ymwneud yn benodol â gwaith ieuenctid yng Nghymru ond mae’n debyg o fod yn gyson ag egwyddorion gwaith ieuenctid.

Bwrdd Gwaith Ieuenctid Dros Dro Cymru

Mae adroddiad terfynol y Bwrdd yn nodi’n glir ei sylwadau cadarnhaol ynghylch datblygu’r gweithlu yn ogystal â chefnogi parhau i ddatblygu a chyflwyno’r Marc Ansawdd. Mae Argymhelliad 13 yn dweud: ‘Mae angen i Lywodraeth Cymru adeiladu ar ei hymrwymiad i gefnogi a datblygu'r proffesiwn gwaith ieuenctid gyda strwythur gyrfaoedd sy'n cynnig cyfleoedd i gamu ymlaen’ a thrwy greu ‘gweithlu mwy effeithiol’ gyda phwyslais ar ’hyfforddiant, addysg a chyfleoedd ar gyfer DPP’, ‘bydd canlyniadau cadarnhaol o ran ansawdd y gwasanaethau a ddarperir ar gyfer pobl ifanc Cymru’.

Cyngor Cymreig y Gwasanaethau Ieuenctid Gwirfoddol

Cyngor Cymreig y Gwasanaethau Ieuenctid Gwirfoddol (CWVYS) yw’r corff cynrychioladol i’r sector gwaith ieuenctid gwirfoddol, ac mae’n rhoi llais cyfunol i’r rheiny sy’n darparu gwasanaethau i bobl ifanc ledled Cymru.

Ar hyn o bryd mae gan CWVYS, sy’n gweithio trwy Gymru gyfan, aelodaeth fywiog ac amrywiol o 137 o sefydliadau ac mae’n ymwneud yn rhagweithiol â datblygiadau strategol a gweithredol i gynorthwyo’r sector a phobl ifanc.

Mae'n darparu gwasanaeth rheng flaen i sefydliadau ieuenctid gwirfoddol a chyfrwng pwysig y mae Llywodraeth Cymru yn gweithredu Strategaeth Gwaith Ieuenctid Cymru ac amrywiaeth o brosiectau pwysig trwyddo.

Sharron Lusher Blog

Sharron Lusher – Pennu cyflogau ac amodau i athrawon ysgol yng Nghymru: sut mae’n gweithio?

September 2021 Sharron LusherSefydlwyd Corff Adolygu Cyflogau Annibynnol Cymru ym mis Mawrth 2019 fel corff annibynnol â’r cyfrifoldeb am wneud argymhellion i Lywodraeth Cymru ar gyflogau ac amodau athrawon ac arweinwyr ysgolion yng Nghymru. Mae'r Bwrdd yn adrodd i Weinidog y Gymraeg ac Addysg yng Nghymru.

Cyfrifoldeb yr Ysgrifennydd Gwladol dros Addysg yn Llywodraeth San Steffan oedd pennu cyflogau ac amodau gwasanaeth athrawon ac arweinwyr ysgolion yng Nghymru ac yn Lloegr hyd 30 Medi 2018. Cafodd y cyfrifoldeb hwn am athrawon ac arweinwyr yng Nghymru ei drosglwyddo i Weinidogion Cymru ar 30 Medi 2018.

Cyflwynodd y Bwrdd ei drydydd adroddiad i’r Gweinidog ym mis Mai 2021. Wrth gyflwyno’r adroddiad hwn, roeddem eisiau diolch i staff addysgu, arweinwyr ac eraill am eu cyfraniad enfawr i gefnogi plant mewn ysgolion ac o bell yn ystod y pandemig, gan ymateb i heriau’r cyfnod digyffelyb hwn.

Felly, beth mae’r Bwrdd yn ei wneud, a sut mae’r broses yn gweithio?

Mae'r Bwrdd yn cynnwys minnau, y Cadeirydd, a saith aelod, sydd i gyd yn cael eu recriwtio trwy’r broses penodiadau cyhoeddus. Bob blwyddyn, mae’r Gweinidog Addysg yn anfon Llythyr Cylch Gwaith atom. Mae hwn yn rhagnodi’r materion y dylem eu hystyried, ac yn dweud wrthym pryd mae angen cyflwyno ein hargymhellion i’r Gweinidog. Eleni, gofynnodd y Gweinidog inni ystyried lefelau ystodau cyflog ar gyfer 2021, a materion eraill, gan gynnwys, er enghraifft, ystyried a yw’r trefniadau Cyfrifoldeb Addysgu a Dysgu presennol yn gweithio’n effeithiol, rôl a chydnabyddiaeth ariannol athrawon heb gymhwyso, ac effaith materion yn ymwneud â rheoli amser.

Corff annibynnol yw’r Bwrdd – mae’n annibynnol ar y llywodraeth ac yn annibynnol ar unrhyw sefydliad cynrychioladol arall. Mae'r broses o ddatblygu argymhellion 'wedi’i seilio ar dystiolaeth'. Rydym yn ymgynghori â chyrff gwahanol ar y materion yn y Llythyr Cylch Gwaith y gofynnwyd inni eu hystyried. Mae'r ymgyngoreion yn cynnwys undebau llafur, cymdeithasau proffesiynol, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, cymdeithasau sy’n cynrychioli llywodraethwyr ysgolion a Llywodraeth Cymru.

Rydym hefyd yn chwilio am amrywiaeth fawr o dystiolaeth o ffynonellau gwybodaeth ystadegol. Gall hyn gynnwys materion yn ymwneud â’r economi, megis cyfraddau chwyddiant, enillion blynyddol gwahanol broffesiynau, cymaryddion enillion cenedlaethol a rhyngwladol, recriwtio a chadw athrawon ac arweinwyr, i enwi ond ychydig. Rydym yn cael ein cynorthwyo yn ein gwaith gan ysgrifenyddiaeth annibynnol, a ddarperir gan CGA, sy’n rheoli’r broses ei hun, gan drefnu cyfarfodydd, anfon gwybodaeth allan a chynorthwyo â darparu gwybodaeth ystadegol.

Mae ymgyngoreion yn darparu tystiolaeth ysgrifenedig inni ar faterion a geir yn y Llythyr Cylch Gwaith – y cam 'tystiolaeth ysgrifenedig'. Ar ôl inni gael y dystiolaeth ysgrifenedig, caiff yr holl sylwadau a ddaeth i law eu dosbarthu ymysg yr ymgyngoreion, sy’n cael y cyfle i gynnig sylwadau ar dystiolaeth ei gilydd – y cam 'tystiolaeth ategol'.

Caiff y dystiolaeth ei dadansoddi gan y Bwrdd, sydd wedyn yn cyfarfod â chynrychiolwyr yr holl gyrff sy’n ymgyngoreion – y cam 'tystiolaeth lafar'. Yn y cyfarfodydd hyn, caiff y dystiolaeth ei thrafod ac ar ôl hyn, mae’n bosibl y bydd y Bwrdd yn gofyn am dystiolaeth ychwanegol y teimla y gallai fod yn berthnasol i’w ddadansoddiad. Yn ogystal, rydym yn ymweld â detholiad o ysgolion bob blwyddyn, er mwyn cyfarfod ag athrawon ac arweinwyr i wrando ar eu barn, a darparu cyd-destun ar gyfer y dystiolaeth a ddaeth oddi wrth ymgyngoreion.

Yn olaf rydym yn llunio casgliadau ac argymhellion, ac yn ysgrifennu ein hadroddiad i’r Gweinidog. Mae'r Gweinidog yn ystyried yr argymhellion yr ydym wedi’u gwneud, ac wedyn yn penderfynu a fydd yn derbyn yr argymhellion. Mae'n cyhoeddi ei benderfyniadau arfaethedig ar ffurf ymgynghoriad, ac ar ôl diwedd y cyfnod ymgynghori, yn gwneud ei benderfyniadau terfynol.

Daw datganoli’r cyfrifoldeb am gyflogau ac amodau gwasanaeth athrawon ac arweinwyr ar adeg pan mae’r olwg sydd ar addysg yng Nghymru yn newid. Mae ffyniant economaidd, cydlyniant cymdeithasol a llesiant cenedl wedi’u hadeiladu ar seiliau system addysg gadarn a llwyddiannus. Mae Addysg – cenhadaeth ein cenedl yn cydnabod hyn. Ond “er mwyn cyflawni hynny, bydd angen gweithlu addysg o safon uchel sy’n egnïol a brwdfrydig ac sydd wedi ymrwymo i sicrhau dysgu parhaus i bawb. Bydd ein proffesiwn addysgu, gyda phwyslais ar arweinyddiaeth gref a dysgu proffesiynol, yn helpu i fodloni’r disgwyliadau uchel a rennir gennym i gyd ar gyfer ein dysgwyr, ein hysgolion a’n system addysg”. Mae aelodau o’r Bwrdd yn falch o fod yn rhan o daith newid addysgol yng Nghymru, ac maent yn effro i’r cyfleoedd i ddatblygu system addysg sy’n gweithio i Gymru.

Ynghylch Sharron Lusher DL
Ar hyn o bryd Sharron yw Cadeirydd Corff Adolygu Cyflogau Annibynnol Cymru a Chadeirydd Partneriaeth Sgiliau Twristiaeth a Lletygarwch Cymru, mae’n aelod o Fwrdd Cymwysterau Cymru, ac yn aelod o Gyngor Prifysgol Aberystwyth. Penodwyd Sharron yn un o Ddirprwy Raglawiaid Dyfed yn 2010, a dyfarnwyd MBE iddi am wasanaethau i addysg bellach yn 2021.